Septiemakkoorden geven muziek extra kleur, spanning en diepte. Ze komen veel voor in allebei muziekstijlen zoals pop, jazz en klassieke muziek en vormen een belangrijke stap voorbij de basisdrieklanken. In deze blog ontdek je wat septiemakkoorden zijn, hoe ze worden opgebouwd en hoe je ze herkent en gebruikt in je eigen spel.
We gaan kijken naar de soorten septiemakkoorden die voorkomen in verschillende toonladders: majeur, natuurlijke mineur, harmonisch mineur en melodisch mineur. Elke toonladder heeft zijn eigen klank en daardoor komen bepaalde akkoorden op specifieke plaatsen voor.
We zullen per akkoord aangeven op welke trappen (treden) ze voorkomen. Daarbij gebruiken we zowel Romeinse cijfers (I–VII) als gewone cijfers (1e–7e trap), zodat het overzichtelijk blijft. Op die manier zie je snel waar een akkoord “thuishoort” binnen een toonladder.
Leer meer hierover:
Daarnaast bekijken we kort hoe deze akkoorden zijn opgebouwd. Een septiemakkoord bestaat uit vier tonen die samen een bepaalde klankkleur geven. Sommige klinken stabiel en rustig, terwijl andere juist meer spanning hebben. Zo krijg je een duidelijk overzicht van welke septiemakkoorden er zijn, waar ze voorkomen en hoe ze werken binnen verschillende toonladders.
Groot dominant none akkoorden
Tonen: C – E – G – B♭ – D
Akkoordsymbool: C9
Formule: 1 – 3 – 5 – ♭7 – 9
Opbouw (intervallen): grondtoon (C) – grote terts (E) – reine kwint (G) – kleine septiem (B♭) – grote none (D)
Tertsstapeling: grote terts + kleine terts + kleine terts + grote terts
Septiemakkoord met toegevoegde terts: dominant septiemakkoord + grote terts
Het dominant none akkoord is een akkoord dat ontstaat door een dominant septiemakkoord uit te breiden met een extra toon: de none. Dit type akkoord komt veel voor in stijlen zoals jazz, blues en funk, waar rijke klanken en harmonische spanning belangrijk zijn. Door de toevoeging van de none krijgt het akkoord meer kleur en diepte, terwijl de functie als dominant akkoord behouden blijft.
Leer meer hierover:
De formule van dit akkoord is 1 – 3 – 5 – ♭7 – 9. Deze formule beschrijft de intervallen ten opzichte van de grondtoon. De grote terts geeft het akkoord zijn heldere karakter, terwijl de kleine septiem zorgt voor spanning. De none voegt daar een extra laag aan toe, waardoor het akkoord voller en expressiever klinkt.
De tonen van dit akkoord zijn C – E – G – B♭ – D. In deze reeks is C de grondtoon, E de grote terts en G de reine kwint. Samen vormen deze drie tonen een majeur drieklank. Door daar de kleine septiem (B♭) aan toe te voegen ontstaat een dominant septiemakkoord. Wanneer vervolgens de grote none (D) wordt toegevoegd, krijg je het volledige dominant none akkoord. Deze none ligt een grote secunde boven de grondtoon, maar wordt een octaaf hoger geplaatst om het akkoord overzichtelijk te houden.
De formule van dit akkoord is 1 – 3 – 5 – ♭7 – 9
Klein dominant none akkoorden
Tonen: C – E – G – B♭ – D♭
Akkoordsymbool: C7♭9
Formule: 1 – 3 – 5 – ♭7 – ♭9
Opbouw (intervallen): grondtoon (C) – grote terts (E) – reine kwint (G) – kleine septiem (B♭) – kleine none (D♭)
Tertsstapeling: grote terts + kleine terts + kleine terts + kleine terts
Septiemakkoord met toegevoegde terts: dominant septiemakkoord + kleine terts
Het klein dominant none akkoord is een uitbreiding van het dominant septiemakkoord waarbij een verlaagde none wordt toegevoegd. Dit akkoord komt veel voor in jazz en klassieke harmonie, vooral wanneer er een sterke spanning nodig is die duidelijk wil oplossen. Door de toevoeging van de kleine none krijgt het akkoord een intens en licht dissonant karakter.
Leer meer hierover:
De formule van het akkoord is 1 – 3 – 5 – ♭7 – ♭9. Deze formule laat zien hoe het akkoord is opgebouwd vanuit de grondtoon. De grote terts zorgt voor het majeur karakter, terwijl de kleine septiem en de kleine none samen zorgen voor een sterke spanning. Vooral de combinatie van de grote terts (E) en de kleine none (D♭) levert een scherpe dissonantie op, die typisch is voor dit akkoord.
In termen van tertsstapeling bestaat het akkoord uit een reeks intervallen: eerst een grote terts (C naar E), daarna een kleine terts (E naar G), gevolgd door nog een kleine terts (G naar B♭) en tenslotte opnieuw een kleine terts (B♭ naar D♭). Deze opeenvolging van tertsen zorgt voor een compacte en spanningsvolle structuur.
De formule van het akkoord is 1 – 3 – 5 – ♭7 – ♭9
De tonen van dit akkoord zijn C – E – G – B♭ – D♭. Hierin is C de grondtoon, E de grote terts en G de reine kwint, die samen de basis vormen van een majeur drieklank. Door de kleine septiem (B♭) toe te voegen ontstaat een dominant septiemakkoord. Wanneer daar vervolgens de kleine none (D♭) aan wordt toegevoegd, ontstaat het volledige klein dominant none akkoord. Deze none ligt een halve toon boven de grondtoon, maar wordt meestal een octaaf hoger geplaatst.
Je kunt dit akkoord ook zien als een dominant septiemakkoord met een extra kleine terts bovenop. In de praktijk heeft het een sterke neiging om op te lossen naar een akkoord dat een kwart hoger ligt, zoals F. Hierdoor wordt het vaak gebruikt in cadensen om spanning op te bouwen en vervolgens te laten oplossen.
Groot none akkoorden
Tonen: C – E – G – B – D
Akkoordsymbool: Cmaj9, Cma9
Formule: 1 – 3 – 5 – 7 – 9
Opbouw (intervallen): grondtoon (C) – grote terts (E) – reine kwint (G) – grote septiem (B) – grote none (D)
Tertsstapeling: grote terts + kleine terts + grote terts + kleine terts
Septiemakkoord met toegevoegde terts: groot septiemakkoord + kleine terts
Het groot majeur none akkoord is een rijk en vol akkoord dat ontstaat door een majeur septiemakkoord uit te breiden met een none. Dit akkoord wordt vaak gebruikt in jazz, pop en filmische muziek vanwege zijn warme, open en enigszins dromerige klank. In tegenstelling tot dominante akkoorden heeft dit akkoord geen sterke drang om op te lossen, maar klinkt het juist stabiel en kleurrijk.
Leer meer hierover:
De formule van het akkoord is 1 – 3 – 5 – 7 – 9. Dit laat zien dat alle intervallen groot of rein zijn, wat bijdraagt aan de heldere en zachte klank van het akkoord. De grote septiem speelt hierbij een belangrijke rol: deze geeft het akkoord een verfijnde spanning die minder scherp is dan bij een dominant akkoord. De none voegt extra kleur toe zonder de stabiliteit te verstoren.
Als we kijken naar de tertsstapeling, zien we de volgende opbouw: een grote terts (C naar E), een kleine terts (E naar G), daarna weer een grote terts (G naar B) en tenslotte een kleine terts (B naar D). Deze afwisseling van grote en kleine tertsen zorgt voor een evenwichtige en vloeiende klankstructuur.
De formule van het akkoord is 1 – 3 – 5 – 7 – 9.
De tonen van dit akkoord zijn C – E – G – B – D. C is de grondtoon, E de grote terts en G de reine kwint; samen vormen zij een C-majeur drieklank. Door de grote septiem (B) toe te voegen ontstaat een majeur septiemakkoord. Wanneer daar vervolgens de grote none (D) bovenop komt, krijg je het volledige groot majeur none akkoord. Deze none wordt meestal een octaaf hoger geplaatst om het akkoord helder te houden.
Je kunt dit akkoord ook begrijpen als een majeur septiemakkoord met een extra kleine terts bovenop. In muzikale context wordt het vaak gebruikt als eindakkoord of rustpunt, omdat het een gevoel van afronding en ruimte geeft. Het is een akkoord dat niet zozeer spanning zoekt om op te lossen, maar juist een sfeer neerzet.
Klein none akkoorden
Tonen: C – E♭ – G – B♭ – D
Akkoordsymbool: Cm9, Cmin9
Formule: 1 – ♭3 – 5 – ♭7 – 9
Opbouw (intervallen): grondtoon (C) – kleine terts (E♭) – reine kwint (G) – kleine septiem (B♭) – grote none (D)
Tertsstapeling: kleine terts + grote terts + kleine terts + grote terts
Septiemakkoord met toegevoegde terts: mineur septiemakkoord + grote terts
Het klein none akkoord is een uitbreiding van het mineur septiemakkoord waarbij een none wordt toegevoegd. Dit akkoord wordt veel gebruikt in jazz, soul en R&B vanwege zijn warme, zachte en expressieve klank. Het combineert het melancholische karakter van een mineur akkoord met de extra kleur van de none.
Leer meer hierover:
De formule van het akkoord is 1 – ♭3 – 5 – ♭7 – 9. Hieruit blijkt dat het akkoord een mineur basis heeft door de kleine terts, terwijl de kleine septiem zorgt voor een milde spanning. De grote none voegt daar een lichte, bijna zwevende klankkleur aan toe zonder het akkoord scherp te maken.
De formule van het akkoord is 1 – ♭3 – 5 – ♭7 – 9.
Een voorbeeld van een dominant septiemakkoord is C7, opgebouwd uit de tonen C – E – G – B♭. Hier fungeert C als grondtoon, E als grote terts, G als reine kwint en B♭ als kleine septiem. De opbouw kan ook worden begrepen via tertsstapeling: eerst een grote terts C – E, gevolgd door een kleine terts E – G en nog een kleine terts G – B♭.
Vanuit een andere invalshoek kan C7 worden gezien als een grote drieklank C – E – G met daarboven een kleine terts die samen met de grondtoon de kleine septiem vormt. Door zijn spanningsvolle karakter wordt het dominant septiemakkoord vaak gebruikt om beweging en richting in muziek te creëren.
Dank je wel voor het lezen van deze blog. We hebben gekeken naar de verschillende septiemakkoorden, waar ze voorkomen en hoe ze zijn opgebouwd. Door dit te begrijpen krijg je meer inzicht in hoe harmonie werkt en hoe akkoorden met elkaar verbonden zijn.
Het herkennen van deze akkoorden en hun functies helpt je niet alleen bij het analyseren van muziek, maar ook bij het zelf spelen en componeren.
We horen graag jouw ervaringen en gedachten. Werk je zelf al met septiemakkoorden of heb je vragen of opmerkingen? Laat ze gerust hieronder achter.
Blijf muzikaal en tot in de volgende blog
